Top.Mail.Ru

bannerSİYASƏT

“Sülh istəyən adamın QEYRİ-CİDDİ TƏKLİFİ…” – Putin pis kartlarla yaxşı oynayır…

NATO-nun keçmiş baş katibi alyansı Rusiyaya təhlükəsizlik zəmanəti verməməyə çağırdı

NATO Rusiya prezidenti Vladimir Putinin Ukraynanı müdaxilə ilə hədələməklə öz təhlükəsizlik tələblərinə nail olmaq cəhdlərinə boyun əyməməlidir. Əks halda Kreml öz məqsədinə – alyansın dağılmasına bir addım da yaxınlaşacaq.

KAİM.az xəbər verir ki, bu sətirlər NATO-nun keçmiş baş katibi Anders Foq Rasmussenin ABŞ-ın “Politico” nəşri üçün yazdığı məqalədəndir. Danimarkalı siyasətçi NATO müttəfiqlərini Rusiyanın təhlükəsizlik zəmanətlərini qəbul etməməyə çağırıb. O, Rusiya prezidenti Vladimir Putini nəzərdə tutaraq bunu “sülh istəyən adamın qeyri-ciddi təklifi” adlandırıb.

Loading...

Rasmussenin sözlərinə görə, Rusiya lideri ilə NATO-nun baş katibi kimi ilk dəfə görüşəndə ​​Putin sözünə alyansın buraxılmasını istəməsi ilə başlayıb. Və əgər onun təşkilatdakı müttəfiqləri Rusiyanın Avropada yeni təhlükəsizlik münasibətləri ilə bağlı təkliflərini qəbul etsələr, Mərkəzi və Şərqi Avropada təhlükəsizliyə nəzarəti Moskvaya təhvil verməklə, ona məqsədinə çatmağa bir addım yaxınlaşmağa kömək edəcəklər.

Beləliklə, Rusiyanın son təkliflərinə görə, Şimali Atlantika Müqaviləsi Təşkilatı Mərkəzi və Şərqi Avropada qoşun yerləşdirmək üçün Moskvanın razılığını almalı, Şərqi Avropada, Zaqafqaziyada və Mərkəzi Asiyada hər hansı hərbi fəallıqdan çəkinməli, həmçinin Rusiya ərazisi yaxınlığında NATO-nun istənilən təlimlərini dayandırmalı olacaq. Razılaşma həmçinin Ukraynaya NATO üzvlüyünün təklif olunmayacağına dair yazılı təminat tələb edir və ABŞ-la müqavilə layihəsi hərbi gəmilərin milli sulardan kənarda Baltik və Qara dəniz kimi hədəfləri vura biləcəkləri ərazilərdə olmaqdan çəkindirməkdən ibarətdir.

Məqalə müəllifi iddia edir ki, Rusiya bundan əvvəl də bu yolla öz məqsədinə nail olmağa çalışıb. 2009-cu ilin noyabrında Şimali Atlantika Alyansı ölkənin təklif etdiyi Avropa Təhlükəsizlik Müqaviləsi layihəsini rədd etdi, çünki NATO ilə Rusiya arasındakı münasibətlər artıq kifayət qədər işıqlandırılıb və 1997-ci ildə Avropada Təhlükəsizlik və Əməkdaşlıq Təşkilatının (ATƏT) Avropada Qarşılıqlı Münasibətlər haqqında Əsas Aktının 1999-cu il Təhlükəsizlik Xartiyası və 2002-ci il Roma Bəyannaməsində tənzimlənib. Rasmussenin sözlərinə görə, sonuncu sənədlə hətta Rusiya-NATO Şurasının yaradılması yolu ilə Rusiyanı qane etmək və dialoq qurmaq üçün mühüm addımlar atılıb.

Danimarkalı siyasətçi Putini öz yandırdığını söndürməyə çalışan yanğınsöndürənlə müqayisə edir. Onun sözlərinə görə, Rusiya lideri Ukraynanı müdaxilə ilə hədələməklə ABŞ və digər Qərb dövlətlərini Kremllə birbaşa danışıqlara məcbur etmək, güzəştlər təklif etmək və sülh müqabilində Rusiyanın keçmiş Sovet ölkələri üzərində təsirini saxlamağa imkan verməyə hesablanıb.

Bununla yanaşı, Rasmussen iddia edir ki, Putin pis kartlarla yaxşı oynayır, çünki onun taktikası yalnız NATO təslim olacağı təqdirdə işə yarayacaq, bu isə o deməkdir ki, prezidentin blef etdiyini üzə çıxarmağın vaxtıdır.

Rasmussen heç bir halda NATO-nun gələcəkdə genişlənməsi ilə bağlı heç bir öhdəlik götürməməyə çağırır, çünki Rusiya artıq 1999-cu ildə ATƏT-in Xartiyasını imzalayıb və bu, hər bir iştirakçı dövlətə öz təhlükəsizliyini təmin etmək yollarını sərbəst seçmək və ya dəyişmək üçün ayrılmaz hüquq verir. O, həmçinin bu ölkələrdə münaqişələri qızışdırmaqla Putinin Ukrayna və Gürcüstanın Avroatlantik istəklərinə de-fakto veto qoymasına son qoyulmasının vacibliyində israr edir.

Məqalə müəllifinin fikrincə, 2008-ci ildə Ukrayna və Gürcüstana bu ölkələrin NATO-ya üzvlüyü ilə bağlı verilən vədi yerinə yetirməyin vaxtı çatıb. Zəruri hallarda – bir və ya bir neçə iştirakçı ölkəyə silahlı hücumun hamıya hücum sayılacağını nəzərdə tutan Şimali Atlantika Müqaviləsinin 5-ci maddəsinin yalnız “Kiyev və Tbilisinin nəzarəti altında olan ərazilərə” şamil edilməsi şərti ilə.

Rasmussen Putinin Ukraynaya müdaxilə edib-etməyəcəyi ilə bağlı mübahisə etməyə cəsarət etmir, lakin bu baş verəcəyi təqdirdə Ukraynaya əhəmiyyətli hərbi yardım göndərməyə və Rusiyaya qarşı iqtisadi sanksiyalar tətbiq etməyə, o cümlədən “Şimal axını-2” qaz kəmərindən imtina etməyə çağırır.

Onun sözlərinə görə, NATO yalnız Rusiya ilə dinc əməkdaşlığa və ölkənin Avropa təhlükəsizlik arxitekturasının müzakirəsinə cəlb olunmasına can atan sülh alyansıdır. Bununla belə, təşkilatın istəkləri Putinin davranışı ilə mürəkkəbləşib. NATO-nun keçmiş baş katibi yazır ki, hətta 2014-cü ildə Rusiya qaydalara əsaslanan beynəlxalq nizamı məhv edəndə təşkilat hələ də dialoqa can atırdı.

Rasmussen NATO-nu tapança lüləsinin gücü ilə danışıqlara getməməyə çağırır, çünki bu, təşkilata arxalanan demokratik ölkələr və onların azadlığından qorxan avtoritar dövlətlər üçün siqnal olacaq. //Moderator.az

Bənzər yazılar

Bir cavab yazın

Sizin e-poçt ünvanınız dərc edilməyəcəkdir.

Back to top button